Navigeren door anti-omkoping- en corruptiewetgeving in Portugal: Een uitgebreide gids voor bedrijven

Portugal, als lid van de Europese Unie en ondertekenaar van diverse internationale conventies, heeft zijn rechtskader aanzienlijk versterkt om omkoping en corruptie aan te pakken. Voor bedrijven, zowel nationaal als internationaal, die binnen Portugal opereren of samenwerken met Portugese entiteiten, is een grondig begrip van deze anti-omkopings- en corruptiewetgeving (ABC) niet alleen goede praktijk maar een cruciaal onderdeel van risicobeheer en corporate governance. Niet-naleving kan leiden tot zware straffen, reputatieschade en aanzienlijke operationele verstoringen. Dit artikel belicht de complexiteit van het ABC-landschap in Portugal en biedt praktische inzichten voor ondernemers en zakelijke professionals.

Het juridische kader: Belangrijke wetgeving en internationale verplichtingen

Het ABC-rechtskader van Portugal is veelzijdig en is gebaseerd op nationale wetgeving, EU-richtlijnen en internationale conventies. De primaire nationale wetgeving is het Portuguese Criminal Code (Código Penal), met name de artikelen die betrekking hebben op actieve en passieve omkoping, ongeoorloofde ontvangst van voordeel, economische deelname in ondernemingen en handel in invloed. Deze bepalingen zijn van toepassing op zowel openbare ambtenaren als particulieren en bestrijken een breed scala aan corrupte activiteiten.

Naast het Strafwetboek dragen verschillende andere wetsbepalingen bij aan het ABC-kader:

• Law No. 50/2007, of August 30 (Regime of Criminal Liability for Acts of Corruption and Related Crimes): Deze wet stelt de strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen (bedrijven) vast voor bepaalde corruptie-gerelateerde feiten die namens hen of ten behoeve van hen zijn gepleegd. Dit is een cruciaal aspect, omdat het betekent dat bedrijven zelf, en niet alleen de betrokken individuen, vervolgd en gesanctioneerd kunnen worden.
• Law No. 83/2017, of August 18 (Prevention and Combat of Money Laundering and Terrorist Financing): Hoewel deze wet primair gericht is op witwassen, heeft zij belangrijke implicaties voor ABC, aangezien illegale opbrengsten uit corruptie vaak gepaard gaan met witwasactiviteiten. De wet legt strikte meldingsverplichtingen op aan financiële instellingen en bepaalde niet-financiële ondernemingen en beroepen.
• Law No. 93/2021, of December 20 (Whistleblowing Protection Law): Deze relatief nieuwe wet voert de EU-richtlijn inzake klokkenluidersbescherming uit (Directive (EU) 2019/1937) en versterkt de bescherming van klokkenluiders die overtredingen van het EU-recht melden, waaronder die met betrekking tot corruptie. Dit moedigt het melden van illegale activiteiten aan en vormt een essentieel instrument bij het opsporen en voorkomen van corruptie.

Internationaal is Portugal ondertekenaar van belangrijke anti-corruptie-instrumenten, waaronder:

• OECD Convention on Combating Bribery of Foreign Public Officials in International Business Transactions: Deze conventie verplicht de ondertekenende landen tot het strafbaar stellen van het omkopen van buitenlandse openbare ambtenaren.
• Verenigde Naties Conventie